Τάξη: Στ' Δημοτικού
Ενότητα: 1. Ταξίδια, τόποι, μεταφορικά μέσα
Θεωρία: Τρόποι να δείξουμε χρόνο



Για να βρούμε σε ποιο σημείο του κειμένου δηλώνεται χρόνος, χρειάζεται να ρωτήσουμε πότε κάνουμε ή πότε γίνεται κάτι.
Τον χρόνο μπορούμε να τον δείξουμε με πολλούς τρόπους. Ένας από αυτούς είναι τα ρήματα σε όλους τους χρόνους.
Οι άλλοι τρόποι που χρησιμοποιούμε για να δείξουμε χρόνο είναι οι παρακάτω:

  • χρονικά επιρρήματα
  • ουσιαστικά με λειτουργία επιρρήματος
  • χρονικές προτάσεις
  • φράσεις με προθέσεις
   
   

·         Ποια είναιτα χρονικά επιρρήματα

πότε, τώρα, τότε, πριν, μετά, σήμερα, αύριο, χτες, μεθαύριο, πέρυσι, φέτος, απόψε, αργά, νωρίς, οποτεδήποτε, οπότε, άλλοτε, κάποτε, ύστερα, έπειτα, επιτέλους, κιόλας, αμέσως, σπάνια, συχνά, τακτικά, αρχικά, ξαφνικά, πότε πότε κα.
πχ. Αύριοθα πάω σχολείο. [Ρωτάμε: πότε θα πάω; - Απαντάμε: αύριο → Άρα η λέξη αύριο είναι ένα επίρρημα που δηλώνει χρόνο]
·         Ποια είναι τα ουσιαστικά με λειτουργία επιρρήματος
Ουσιαστικά με λειτουργία επιρρήματος: το πρωί, το  μεσημέρι, το απόγευμα, το βράδυ, τα ξημερώματα, το φθινόπωρο, του χρόνου κα.
*    Τα ουσιαστικά κλίνονται, ενώ τα επιρρήματα όχι.
*    Τα ουσιαστικά με λειτουργία επιρρήματος μπορούμε να τα βρούμε στις πτώσεις της γενικής (πχ. του χρόνου) και της αιτιατικής (πχ. το μεσημέρι).
πχ. Το απόγευμα θα συναντήσω στο σπίτι του φίλου μου.
      Του χρόνου θα πάω στην Αμερική.
·         Ποιες είναι οι χρονικές προτάσεις
    Οι χρονικές προτάσεις σχηματίζονται, όταν έχουμε έναν σύνδεσμο και ένα ρήμα.
 ΠΡΟΣΟΧΗ: Για να έχουμε πρόταση, χρειάζεται οπωσδήποτε  να υπάρχει και ρήμα.
Σύνδεσμοι: όταν, ενώ, αφού, μόλις, καθώς, πριν, προτού, οπότε, αφότου, ώσπου κα.

πχ. Όταν σε είδε, χάρηκε πολύ.
·         Ποιες είναι οι φράσεις με προθέσεις
*    Για να έχουμε φράσεις  με προθέσεις, χρειάζεται να έχουμε μια πρόθεση και μια φράση.
Προθέσεις: κατά, σε, προς, ως, μέχρι, μετά, από, για κα.
Φράσεις με προθέσεις: κατά το βραδάκι, ως αύριο, από το απόγευμα, μέχρι το μεσημέρι, προς το ξημέρωμα, κατά τις δύο κα.
πχ. Σε λίγο θα φύγω